10 september, Open Monumentendag

Het thema van de Rotterdamse Open Monumentendag is Iconen en Symbolen. Onze Michaelkerk is officieel erkend als een modern moment, een voorbeeld van organische bouwkunst. In de architectuur van de Michaelkerk is het gedachtegoed van de Christengemeenschap tot uitdrukking gebracht. Je zou kunnen zeggen dat het hele gebouw een icoon is.
Het staat met afgevlakte hoeken op een kleine, rechthoekige kavel van 24 bij 15 meter. De rustgevende harmonie van de zevenhoekige cultusruimte met het altaar is te ervaren als je je voorstelt hoe de ruimte zou aanvoelen als deze rechthoekig zou zijn. 

In de Christengemeenschap staat de cultische eredienst centraal. Deze dienst is het uitgangspunt geweest voor het ontwerp.
De architect drukte zijn impuls voor de bouw van de kerk als volgt uit:

“De mensenwijdingsdienst is in zichzelf één grote architectuurbeleving, waarvan het kerkgebouw een poort is.”

Het kerkgebouw is in oost-west-richting gebouwd, met het altaar in het oosten, waar de zon opgaat.
De eerste paal werd geslagen op 23 november 1964.

Het moest een Rotterdamse kerk worden, dicht bij de belevingswereld van de mensen, een ‘Maaskerk’. De afwerklaag van de vloer is uitgevoerd in grof grind uit de Maas, ingebed in cement. Uit een dukdalf van 8 meter werd het altaarblad gemaakt. Als het altaar is bedekt met het altaarkleed, is nog een klein stukje zichtbaar van dit stoere stuk hout, dat omspoeld is geweest door het Maaswater.

   Altaarschildering
 

 Van 25 augustus tot 2 september 1967 is de altaarschildering of beeltenis ter plaatse gemaakt door priester-kunstenaar Johannes Rath. In        deze beeltenis zijn, zoals gebruikelijk in de Christengemeenschap, zowel de Gekruisigde als de Herrezene afgebeeld. Johannes Rath heeft zich    bij de altaarschildering laten inspireren door de kracht van de stad Rotterdam, die na de oorlog uit de puinhopen van het bombardement  opnieuw tot verschijning is gekomen. Toen het schilderij voltooid was, zei Johannes Rath dat deze beeltenis in geen enkele andere stad zou  kunnen hangen zozeer is het verwezen met wat Rotterdam in de meidagen van 1940 heeft moeten doorstaan en met de wederopbouw na 1945.

 

 

 

 

 

 

Vijfhoek en gulden snede 
De vijfhoek, met zijn hoeken van 108 graden, is een belangrijk vormgevend element in de organische bouwkunst. In het ontwerp van het kerkgebouw is door de consequente toepassing van de 9-gradenhoek de gulden snede ontstaan. De illustratie toont een gulden-snedetekening van architect Henk Hupkes. De gulden snede is de verdeling van een lijnstuk in twee delen in een speciale verhouding. Bij de gulden snede verhoudt het grootste van de twee delen zich tot het kleinste, zoals het gehele lijnstuk zich verhoudt tot het grootste.
De gulden snede is in de gehele architectuur doorgevoerd, tot in de kandelaars en de kerkbanken. De rechte hoek en de 45 gradenhoek zijn consequent vermeden.

Natuurlijke materialen
In de organische architectuur wordt veel met natuurlijke materialen gewerkt, zoals hout, baksteen en natuursteen.
Dat is in het kerkgebouw duidelijk waar te nemen. We zien

o vurenhout in het plafond,
o natuursteen (grind uit de Maas) in het cement van de vloer
o baksteen in de wanden en de gevels,
o koper op het dak en ijzer in de letters van de Christengemeenschap op de gevel.

Door het gebruik van deze materialen heeft het gebouw zijn grote natuurlijkheid en zijn sobere waardigheid verkregen.

Baksteenarchitectuur
Het gebouw is opgetrokken in een sobere organische baksteenarchitectuur. Baksteen is een essentieel element in de beeldtaal van het gebouw, zowel binnen als buiten. Voor de buitenmuren werden afgekeurde, gesinterde stenen gekozen. Dit zijn stenen die onregelmatig van vorm en kleur zijn doordat ze op te hete plaatsen gelegen hebben in de steenovens. Die waren in de zestiger jaren nog niet geautomatiseerd. De stenen zijn gemetseld met verdiepte voeg, waardoor de buitengevel een onregelmatig, bijna rotswandachtig aanzien heeft gekregen.

U bent op 10 september van harte welkom. Er zijn mensen aanwezig om u rond te leiden en uw vragen te beantwoorden.